Przewodnik po NFT vol. 3 – Portfel kryptograficzny, czyli jak się zalogować do web3

Portfele kryptograficzne są drugim podstawowym elementem, koniecznym do pełnego funkcjonowania w świecie sztuki NFT. Są one niezbędne do przeprowadzenia jakiejkolwiek transakcji na platformie NFT – od zmintowania tokena, przez zakup, po sprzedaż NFT. Tak, jak fizyczny portfel służy do przechowywania pieniędzy i dokumentów, tak portfel kryptograficzny przechowuje tego, co jego właściciel posiada na blockchainie. 

Czasami zamiast „portfela” używa się sformułowania „klucz prywatny”, a do adresu portfela – „klucz publiczny”. Znajomość klucza publicznego nie daje żadnej kontroli nad cudzym portfelem. Jest on jak adres mailowy, który może poznać każdy. Z kolei klucz prywatny daje pełną kontrolę nad portfelem i znajdującymi się w nim aktywami (np. NFT czy kryptowalutami). Dlatego tak ważna jest ochrona dostępu do niego oraz tzw. seed phrase, którą systemowo otrzymujemy w momencie zakładania portfela. Inni mogą znać twój klucz publiczny, bo np. chcą ci wysłać kryptowaluty albo NFT – choćby w formie prezentu. Ale nigdy nie powinni poznać dostępu do twojego klucza prywatnego ani seed phrase tak. Tak, jak nie powinni znać hasła do twojego konta email.

Na blockchainie Ethereum adres portfela to ciąg znaków – liter i cyfr, który zaczyna się od „0x” (przykładowy adres portfela może wyglądać następująco:

0xf253fd2ca37c078436d07fb75e5a76a649892172). 

Portfele zimne i gorące

Są dwa podstawowe rodzaje portfeli

1. software wallets, inaczej gorące (portfele podłączone do internetu)
2. hardware wallets, inaczej portfele zimne lub sprzętowe

Hot wallet to program, który „żyje” w przeglądarce internetowej. Niestety, nie ma na razie jednego standardu portfela dla różnych platform NFT, chociaż są mniej i bardziej popularne portfele. Zazwyczaj w momencie, gdy chcemy się połączyć z wybraną platformą NFT, aby np. kupić NFT, widoczne są te portfele, które dana platforma obsługuje. Dla OpenSea najpopularniejszy jest Metamask (obsługuje on Ethereum, Polygon, Klaytn), chociaż możliwości jest znacznie więcej, a każdy z portfeli ma swoją charakterystykę. Metamask jest też kompatybilny z takimi platformami NFT jak Rarible czy KnownOrigin.  Inne portfele to przykładowo Coinbase Wallet czy Phanton obsługujący Solanę. 

Prawdziwą przygodę z NFT zaczynamy od założenia i nauczenia się obsługi portfeli typu software. Zazwyczaj dostęp do nich jest darmowy. Jednym z nich jest Metamask, relatywnie łatwy do zainstalowania, a równocześnie łatwy w obsłudze i szeroko stosowany.  W praktyce oznacza to, że można w nim przechowywać NFT z różnych platform. Można go zainstalować w przeglądarce na desktopie i telefonie. Osoby początkujące mogą też przetestować Fortmatic, który można założyć przy użyciu adresu mailowego. Portfel ten można połączyć, między innymi, z KnownOrigin. Porównywalny, pod względem użyteczności, portfel dla Tezosa to Kukai. Osobiście miałam okazję go ostatnio założyć podczas akcji promocyjnej FXHash na Paris+ Art Basel. Faktycznie trwało to chwilę.

Z kolei hardware wallet to fizyczne urządzenie, które trzeba podłączyć do komputera, aby go używać. W przeciwieństwie do portfeli przeglądarkowych, portfele sprzętowe nie są za darmo. Kosztują kilkaset złotych. I są trudniejsze do zainstalowania. Chociaż specjaliści od cyberbezpieczeństwa przekonują, że z czasem warto zainwestować, zwłaszcza w taki portfel, który chroni klucze prywatne.  Zazwyczaj aktywni kolekcjonerzy mają kilka portfeli, które są kompatybilne z różnymi platformami. Szczególnie kiedy kupują w różnych walutach na różnych blockchainach, np. ja mam Metamaska dla ETH, a Temple dla Tezosa. Dodatkowo Ledgera lub Trezora – jeden z dwóch najpopularniejszych portfeli sprzętowych. 

Jak zainstalować Metamaska (Ethereum)

Metamask uznawany jest za jeden z popularniejszych portfeli kryptograficznych dla NFT. W momencie jego instalacji, oprócz komputera lub telefonu, warto jest mieć przy sobie długopis i kartkę papieru do zapisania seed phrase.

A oto, co po kolei należy zrobić:

1. Wejdź na stronę metamask.io i kliknij „Download” w prawym górnym rogu.

2. Zainstaluj rozszerzenie w wybranej przeglądarce, np. Google Chrome (podobnie, jak wiele innych portfeli, Metamask ma rozszerzenie przeglądarki, aplikację na iOS i aplikację na Androida). Kliknij w przycisk „Install MetaMask for Chrome”.

3. Kliknij w przycisk „Add to Chrome”, a następnie dodaj rozszerzenie do swojej przeglądarki.

4. Otwórz rozszerzenie przeglądarki po jego zainstalowaniu klikając w ikonkę Metamaska (pomarańczowa głowa liska) w prawym górnym rogu paska przeglądarki. Wybierz opcję założenia nowego portfela i postępuj zgodnie z dalszymi instrukcjami.

5. Podczas procesu konfiguracji zostanie wyświetlona seed phrase. Zapisz ją, najlepiej na kartce papieru i przechowuj w bezpiecznym miejscu. Nigdy nie udostępniaj jej nikomu.

Uwaga: Za każdym razem, gdy spróbujesz wykonać czynność, która zostanie zarejestrowana w łańcuchu bloków, na przykład zakup NFT, zostaniesz poproszony o podłączenie portfela i autoryzację działania. Musisz mieć podłączony portfel, aby kupować, sprzedawać, tworzyć lub przenosić NFT.

Jak założyć Temple Wallet (Tezos)

Portfel Temple lub Kukai są popularnymi przepustkami do tej części web3, która opiera się na blockchainie Tezosa. W obu przypadkach założenie portfeli jest relatywnie proste. Przykładowo, aby założyć Temple należy wykonać kolejno następujące czynności:

1. Wejdź na stronę: https://templewallet.com/ i kliknij „Download” w prawym górnym rogu (gdy korzystasz z komputera).

2. Wybierz przeglądarkę, z poziomu której zakładasz portfel. Ich wybór jest całkiem spory (m.in. Google Chrome, Opera, Mozilla Firefox, Vivaldi, Microsoft Edge), choć np. przy Safari nadal jest ikonka oczekiwania i to do dłuższego czasu. Kliknij „Install”.

3. Kliknij „Dodaj do Chrome” i dodaj rozszerzenie.

4. Wybierz „Create new wallet” i postępuj zgodnie z instrukcją. Po założeniu portfela, otrzymasz unikatowy adres – Twój osobisty identyfikator w blockchainie Tezosa. Pamiętaj o zapisaniu seed phraes i jej ochronie.

Podobny proces możesz powtórzyć też np. dla innych wyszukiwarek, w zależności od tego, jaką preferujesz. Mi najłatwiej operuje się na Google Chrome. 

Pierwsze kroki na Tezosie

Rok temu na targach sztuki Art Basel Miami Beach Tezos rozpoczął szerzenie wiedzy na temat NFT wśród kolekcjonerów związanych z tradycyjnym rynkiem sztuki. Zorganizował wówczas szereg dyskusji dając kolekcjonerom opcję wymintowania NFT. Od tej pory Tezos zorganizował kilka kolejnych wydarzeń wokół NFT przy okazji targów w Bazylei i Paryżu. W grudniu 2022 zapowiedział następną odsłonę Tezos Talks w Miami. Tym razem we współpracy z FXHash. 

Tezos, poprzez swoją aktywność w miejscach gromadzących tradycyjnych kolekcjonerów sztuki, wprowadza ich spokojnie w nowy świat web3. Ja również mam propozycję przetestowania pierwszego zakupu NFT właśnie na FXHash. Sprowadza się to do kilku prostych kroków, aczkolwiek najtrudniejszy jest krok pierwszy – czyli decyzja, co chcemy kupić.

W świecie sztuki NFT panuje przekonanie, że najlepszymi kolekcjonerami są artyści. I że to właśnie od nich warto czerpać inspiracje. Idąc tym tropem wybrałam generatywną pracę Krankarty, którą polecił mi obecny od dawna w świecie algorytmów Proembrion. A oto, jak wygląda cały proces:

1. Na stronie https://www.fxhash.xyz/ należy wybrać artystę i jego kolekcję. Ja na potrzebę tego artykułu wybrałam kolekcję „Quantum Folly” Krankarty.

2. W związku z tym, że jest to projekt sztuki generatywnej musiałam spojrzeć na różne jego „odsłony”, aby finalnie wybrać najbardziej pasującą mi wersję i cenę. Motywacje przy takim wyborze mogą być różne, łącznie z tym, że np. można chcieć kupić NFT, które wcześniej należało do kolekcji konkretnej osoby – podobnie, jak w tradycyjnym świecie sztuki.

Ja wybrałam Quantum Folly #248;)

3. Aby dokonać zakupu należy najpierw połączyć się z portfelem (w którym zakładam, że mam już odpowiednią ilość kryptowaluty z lekką górą na opłatę gas fee). W tym celu trzeba najpierw kliknąć w ikonkę „SYNC” w prawym górnym rogu i wybrać portfel, np. Temple.

Po połączeniu się z portfelem i kliknięciu w „Purchase token” oraz zakończeniu z sukcesm transakcji jesteśmy właścicielem wybranego NFT. A transakcja ma swój niepodrabialny rekord na blockchainie.

Nie tylko zakup NFT jest relatywnie prosty, ale i jego wymintowanie. Pozostając w środowisku tezosowym można wybić NFT na objkt.com. Najważniejszy w tym procesie jest wybór cyfrowego pliku wraz z historią za nim stojącą. Same techniczne aspekty, po tym, jak mamy założony portfel, nie powinny sprawiać większego problemu.  Proces mintowania sprowadza się bowiem do wejścia w „Create” (w prawym górnym rogu aplikacji desktopowej), zapisania na platformie pliku i uzupełnienia odpowiednich pól (nazwa, opis, royalty, etc). To wszystko oczywiście w sytuacji, kiedy mamy podpięty swój portfela, a w nim walutę na gas fee. 

Bezpieczeństwo i prywatność a Twoje transakcje

Aby rozpocząć korzystanie z portfela trzeba go najpierw zasilić odpowiednią kryptowalutą (np. ETH dla Opensea, XTZ dla Temple). Zazwyczaj można to zrobić na dwa sposoby, tj. albo przesyłając kryptowalutę ze swojego konta na giełdzie kryptowalutowej do portfela, albo doładowując portfel za pomocą karty kredytowej (obsługiwanej np. przez MoonPay). Warto załadować do portfela nieco większą kwotę niż wymagana do zakupu wybranego NFT, ale ze względów bezpieczeństwa nie jest zalecane wykorzystywanie portfela typu Metamask czy Temple do przechowywania większej ilości kryptowalut.

Adres portfela kryptograficznego składa się z cyfr i liter o różnej wielkości. Są to dość długie i skomplikowane ciągi znaków, co może prowadzić do błędu w trakcie ich ręcznego wpisywania. A podanie adresu jest konieczne, na przykład, w momencie przesyłania kryptowalut na zakup NFT z giełdy walutowej do portfela. Dlatego zalecane jest kopiowanie i wklejanie adresu portfela za każdym razem, gdy jest on wpisywany, aby zapewnić zgodność znaków i wielkości liter (zazwyczaj portfele umożliwiają automatyczne kopiowanie). W ten sposób można zminimalizować ryzyko przesłania waluty do innego portfela. A trzeba pamiętać, że transakcje kryptograficzne są nieodwracalne.

Szczególnej ochrony wymagają też: klucz prywatny i seed phrase. Dlatego nie wolno ich nikomu podawać. Dodatkowo seed phrase (zazwyczaj składającą się z 12 słów w określonej kolejności), która pozwala na odtworzenie portfela wraz z jego zawartością, w razie np. utraty komputera, warto zapisać na kartce papieru i schować w bezpiecznym miejscu. Z czasem warto też kupić i nauczyć się obsługiwać hard wallet. 

Na koniec warto mieć świadomość, że klucz publiczny (adres portfela) jest – jak sama nazwa wskazuje – publiczny. Znając go, każdy może prześledzić na ethersca.io dokonane za pośrednictwem danego portfela transakcje na blockchainie. Chociaż umiejętność czytania tych informacji to kolejny poziom wtajemniczenia.

Platformy NFT są w zasadzie jedynie swego rodzaju agregatorami transakcji, jakie dokonują się na blockchainie za ich pośrednictwem.  Nie biorą na siebie zasadniczo żadnej odpowiedzialności związanej z transakcjami, naruszeniem praw własności intelektualnej czy podatkami. Jedynie, jak np. KO, wskazuje na ryzyka związane np. z utratą dostępu do linka prowadzącego do oryginalnej pracy czy włamania na portfel.

Nie wszystkie przeglądarki internetowe obsługują bez problemu poszczególne platformy NFT. Zdarza się, że platformy wprost rekomendują przeglądarki, np. KO – Brave i Google Chrom.  Dlatego, jeśli w jakiejś przeglądarce masz problem z nawigacją po danej platformie, zmień przeglądarkę. 

Podsumowując: sam proces mintowania NFT jest zazwyczaj bardzo prosty. Jednak dojście do tego momentu wymaga przejścia kilku procesów, w tym założenia portfela. A przede wszystkim zastanowienia się, co i po co chcemy wymintować lub kupić. A to już pytanie o wizję artystyczną, strategię komunikacji i w jej ramach storytelling wokół projektu.